همه چیز درباره یک پایان نامه عالی

zahra

مدیر ارشد
2013-09-24
3,072
2,573
0
همه چیز درباره یک پایان نامه عالی

متن پایان نامه

1 - فصل اول=کلیات تحقیق:
1 – 1 - مقدمه
1 – 2 - بیان مساله
1 – 3 - سوالات پژوهش
1 – 4 - اهمیت و ضرورت انجام پژوهش
1 – 5 - اهداف پژوهش
1 – 6 – فرضیه های پژوهش
1 – 7 – کاربران پژوهش
2- فصل دوم=ادبیات و مبانى نظرى تحقیق:
2 – 1 -– مفاهیم نظری
2 – 2 – مبانی نظری
2 – 3 -– چار چوب نظری
2 – 4 -– پیشینه تحقیق:
فصل سوم=روش اجراى تحقیق

نوع و روش تحقیق - تعیین جمعیت آمارى، روش هاى نمونه گیرى -روش و ابزار گردآوری اطلاعات-جامعه آماری، جامعه نمونه-روش تجزیه وتحلیل داده ها-شاخص های تحقیق - متغیرها -متغیرهای مستقل- تعریف مفهومی متغیر مستقل : -تعریف عملیاتی متغیر وابسته- تعاریف کاربردی- -شاخصها و معرفها -متغیر وابسته -روش و ابراز گردآوری-اطلاعات - محدوده مکانی و زمانی تحقیق - نوع مطالعه - جمعیت مورد مطالعه (تعریف جامعه مورد مطالعه، معیارهای ورود و حذف، روش نمونه گیری ، حجم نمونه و شیوه محاسبه آن) - روش جمع آوری داده ها (مکان و زمان انجام مطالعه) - روش اجرای طرح (بر حسب نوع مطالعه به نحوه تقسیم تصادفی، نحوه همسان سازی، نحوة پیگیری ، نحوة مداخله، و... اشاره کنید.) - روش تجزیه و تحلیل داده ها - مشکلات و محدودیتها - محدوده مکانى و زمانى- ملاحظات اخلاقی -شاخصها و معرفها -روش ها و تکنیک های آماری – روایی واعتبار پرسشنامه
4 - فصل چهارم = محیط شناسی:
جغرافیای فضایی مثلا اگر در مورد خلیج فارس باشد خلیج فارس را از حیث ارتباط با مساله یا تحقیق معرفی کنیم.
5 - فصل پنجم = یافته های تحقیق :
در باره موضوع اصلی تحقیق: یافته های تحقیق اعم از کتابخانه یا میدانی می باشد.اینجا فقط مصادیق باشند مبانی نظری مطرح نباشند.تمام اطلاعات در مورد تحقیق در این فصل می آوریم.اول مطالب کتابخانه سپس اسناد و مدارک سپس اسناد میدانی.بخش عمده تحقیق ما همین فصل است.نمودار ها هم در این فصل می آید.توصیف و فشرده سازی نیز در این فصل می آوریم.در فصل دوم و چهارم و پنجم حتما بایستی ارجاع و رفرنس داشته باشد.فصل پنجم فقط توصیف است.


6 - فصل ششم = تجزیه و تحلیل داده ها:
فصل ششم استدلال رابطه و ... است فصل ششم رفرنس ندارد چون حاصل جولان فکری است اگر آماری باشد از تفکیک آماری استفاده می کنیم.اگر داده ها کیفی و متنی باشد از روش تحلیل استدلال استفاده می نماییم.
در این فصل فرضیه ها ارزیابی می شوند.فصل ششم فصل تحلیل و ارزیابی فرضیه هاست و آنها را مستدل می کنیم مسندات را از فصل پنجم و دوم استفاده می نماییم از نتایج بدست آمده و نظریه های علمی و ... جهت استدلال فرضیه استفاده می کنیم.
پایان تجزیه و تحلیل در حقیقت رأی شماست که بگویید فرضیه رد می شود یا قبول
7 -فصل هفتم = نتیجه گیرى:

مقدمه - خلاصه پژوهش - نتیجه گیری فرضیه اول - نتیجه گیری فرضیه دوم و ..... پژوهش

8 - فصل هشتم = پیشنهادات:
فصل هشتم پیشنهادهاست اگر تحقیقات اگر بنیادی باشد هدف کشف و تولید علم می باشد اگر کاربردی باشد حتما باید این فصل را مفصل داشته باشیم یعنی راهکاری برای حل مساله پیشنهاد نمایید قابل عمل و اجرایی باشد
 

zahra

مدیر ارشد
2013-09-24
3,072
2,573
0

راهنمای فصل اول پایان نامه


1 – 1 - مقدمه : 1 – 2 - بیان مساله : 1 – 3 - سوالات پژوهش : 1 – 4 - اهمیت و ضرورت انجام پژوهش :1 – 5 - اهداف پژوهش : 1 – 6 – فرضیه های پژوهش : 1-7– کاربران پژوهش : 1 – 8 – محدوده مکانى و زمانى
ابتدا فصل دوم ادبیات و مبانی نظری تحقیق نوشته می شود فصل اول و سوم کلیات تحقیق و روش تحقیق را در انتها تحقیق می نویسند.
این قسمت شامل هدفهای مورد نظر در پایان نامه،روشها و نحوه انجام تحقیق و نتایج حاصل از آن باشد. اغلب منابع مروری (Literature Review) نیز در این قسمت انجام می پذیرد. همچنین ذکر اهمیت موضوع تحقیق در رابطه باتوسعه کشور توصیه می شود.
توضیح ساختار پایان نامه با ذکر مختصر از مطالبی که در فصلهای مختلف آورده شده است ضروری است.
تاریخچه و سابقه موضوع در قسمت چکیده ذکر نمی شود، بلکه در مقدمه پروژهتوضیح داده مى شود.
کلیات تحقیق یا مقدمه اولین فصل متن اصلی پایان نامه می باشد و هدف از آن آشنایی خواننده با موضوع مورد تحقیق است، مطالب مندرج در مقدمه باید به نحوی باشد که با جملات بسیار ساده اهمیت مساله مورد تحقیق، محدودیت های تحقیق، چهارچوب نظری را مشخص نموده و با روش منطقی و هدف دار خواننده را به سوی موضوع مورد تحقیق هدایت نماید، ارائه تعریف واژه ها، متغیرها و بعضی دیگر از توضیحات در متن مقدمه باعث جذابیت آن خواهد شد.
کلیات تحقیق مى بایست شامل موارد ذیلباشد:
-1 بیان واضح و کامل مسئله مورد بررسى یا هدف مطالعه.
-2 بیان دلایل اهمیت موضوع و ارزشیابى آن.
3 - بیان مختصر تاریخچه کارها و تحقیقات قبلى انجام شده روى موضوع و وضعیت فعلى آن.
4 - معرفى و مرور اجزاء‌و بخش هاى پایان نامه. این مطالب به این سؤال که چرا این بررسى یا پایان نامه صورت مى پذیرد پاسخ داده، و نشان می‏دهد که گامى در جهت تکمیل و با رفع نقص فعالیت گذشتگان مى باشد.
-5 توضیحات مختصرى در مورد نحوه تجزیه و تحلیل مسأله و روشها، نحوه انجام تحقیق ونتایج بدست آمده از آن به نظر مى رسد که ضرورتى نداشته باشد.
همانطور که اشاره شد متن پایان نامه معمولا با فصلی تحت عنوان کلیات تحقیق یا مقدمه شروع شده و با رائه فهرست منابع و پیوست ها پایان می پذیرد.
تذکر: اولین صفحه شماره دار پایان نامه صفحه کلیات تحقیق یامقدمه است، صفحات قبل از مقدمه با حروف الفبا شماره گذاری می شوند و شماره صفحات در پایین صفحه به صورت وسط چین، به فاصله 2 سانتی متر از لبه پایینی کاغذ نوشته می شود.(توجه شود اگر چه شمارش صفحات مقدماتی از جلد شروع می شود اما صفحه روی جلد و صفحه سفید و صفحه بسم ا.. شماره گذاری نمی شوند و شماره گذاری صفحات مقدماتی از صفحه عنوان با حرف (ت) شروع می گردد).
قابل ذکر است، که هر فصل تنها یک عنوان اصلی دارد که به فاصله سه سانتی متر از کادر بالایی در وسط صفحه ظاهر می شود. ضمنا هر فصل، شماری عناوین فرعی دارد، که اولین عنوان فرعی به فاصله دو سطر از عنوان اصلی و در منتهی الیه سمت راست کادر قرار می گیرد. پس از آن متن فصل به فاصله یک سطر شروع می شود. عناوین فرعی همواره به فاصله دو سطر از قسمت قبلی نگاشته می شود. برای آگاهی بیشتر به نمونه آورده شده تذکر: لازم است عنوان اصلی با فونت 18 و عنوان فرعی با فونت 16 نازنین تایپ شود.
رعایت اصول پایان نامه نویسى:
نگارش پایان نامه داراى اصول مشخصى است . مهمترین آن که معمولاً در پایان نامه ها رعایت مى شود تدوین پایان نامه بر پایه ۵ فصل است که در
- فصلنخست آن غالباً به کلیات تحقیق نظیر بیان مسأله تحقیق، اهداف تحقیق، ضرورت هاى انجام تحقیق و محدوده مکانى و زمانى آن و گاه تعریف مفاهیم و اصطلاحات اشاره مى شود
- و در فصل دوم، پژوهشگر به مبانى و چارچوب نظرى تحقیق که حاصل مطالعات وى در زمینه موضوع مورد مطالعه است، اختصاص دارد. این فصل معمولاً در ابتدا به سوابق مطالعاتى یا پیشینه تحقیق و سپس به مباحث نظرى یا ادبیات تحقیق اشاره دارد. البته در برخى پایان نامه ها به چارچوب نظرى تحقیق (که اشاره به تئورى یا چارچوب فکرى مشخص است که محقق قصد دارد بر پایه آن رویکرد به مطالعه موضوع تحقیق خود بپردازد) اختصاص دارد.
فصل سوم نیز به روش اجراى تحقیق که شامل مواردى چون تعیین جمعیت آمارى، حجم نمونه، روش هاى نمونه گیرى و روش تحقیق است، اختصاص دارد.
- در فصل چهارم، محقق به تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها پرداخته
- و در فصل پنجم به بیان یافته ها و نتیجه گیرى تحقیق توجه خواهد داشت. متأسفانه در بسیارى موارد یا جاى فصول عوض شده یا اجزاى هر فصل با تقدم و تأخر بدون استدلال منطقى کنار هم قرار مى گیرند.
متن اصلى این بخش از پایان نامه،‌اصل و اساس آن مى باشد. در واقع این بخش است که به دانش‏پژوهان کمک اصلى مطالعاتى را مى نماید. بنابراین مطالب آن باید به صورت واضح،‌منظم و قابل فهم ارائه گردد. بایستى سعى گردد تنها قسمت هایى که مستقیماً با موضوع موردبحث مربوط است آورده شوند. مابقى مطالب به صورت پیوست اضافه گردد. براى مثال اگر آشنایى با بعضى قضایا براى درک مطلب لازم است، ولى اثبات آنها منظور اصلى گزارش نیست به صورت پیوست اضافه شود. برنامه کامپیوترى، طرز استفاده و نمودار آن، نیز در پیوست آورده شود. مگر در مواردى که صورت پروژه عمدتاً‌ در ارتباط با یک برنامه کامپیوترى تعریف شده باشد. بطور کلى اهمیت پایان نامه صرفا به نوآورى نگارنده بستگى دارد.لذا از مطالب تکرارى ،کلاسیک و متعلق به دیگران فقط بصورت اختصار کمک گرفته شود.
متن اصلى پایان نامه به طور منطقى به پنج فصل حداکثر 200صفحه A4 تقسیم مى شود، فصل بندى پایان نامه بنا به نظر دانشجو و تایید استاد راهنما انجام می‏شود.
هر فصل می‏تواند به چند بخش تقسیم شود. مطالب هر فصل را مى توان با بیان آن قسمت از تحقیق که فصل بدان اختصاص یافته است ، توضیح مطلب و روش هایى که در رابطه با این قسمت مورداستفاده قرار گرفته است و بر شمردن نکاتى که باید کشف و دانسته شود، آغاز نمود. در فصل سوم به طور کامل به محتویات هر یک از فصول پایان نامه خواهیم پرداخت. - بحث، نتیجه گیرى، پیشنهادات: نتیجه گیرى با توجه به مطالب عنوان شده به ویژه در مقدمه به نگارش درآید.مقایسه نتیجه هاى بدست آمده با هدفهاى از قبل تعیین شده در مقدمه ،دستیابى هاى نوین در این فصل ذکر شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار می‏گیرند.
تدوین پروپوزال:
پروپوزال یا طرح تحقیق، ابتدایى ترین و در عین حال اساسى ترین عنصر تدوینپایان نامه است. هر چند در برخى از دانشگاه ها به پروپوزال توجه زیادى نمى شود. در حالى که مى توان آن را اساسى ترین و مهم ترین کار تحقیق دانست زیرا یک پروپوزال در واقع نقشه و راهنماى انجام تحقیق است همان گونه که براى ساختن یک بنا یا ساختمان لازم است که ابتدا نقشه آن طراحى و ترسیم گردد. شاید نخستین کاستى و ضعف در تدوین پروپوزال هاى دانشگاهى ناهمگن بودن و نامتجانس بودن و در برخى موارد کهنه بودن تیپ آن است. در واقع نمى توان در دانشگاه ها و حتى دانشکده ها و گاه گروه هاى آموزشى یک تیپ نسبتاً یکسان و همگن را از پروپوزال ها داشت. این ادعا زمانى قوت مى گیرد که هر گروه تخصصى خود نیز اقدام به تهیه و تدوین تیپ نسبتاً متمایزى از پروپوزال کند و بخواهد تدوین آن را براى دانشجو اجبارى سازد.
در واقع پروپوزال ها به علت ناهمگون و نامتجانس بودن ساختار آن غالباً دانشجویان را دچار نوعى سردرگمى مى سازند و امکان درک یکسان و نهادینه ساختن آن را در ذهن دانشجو فراهم نمى سازند. شاید مهمترین علت این امر ناشى از آن باشد که استادان دانشگاه نسبت به تیپ و نوع پروپوزال که در دانشکده محل تحصیل خود با آن خو گرفته اند تعصب داشته و سعى مى کنند همان را به دانشجو القا نمایند و این امر موجب مى شودکه دانشجویان نتوانند تیپ نسبتاً یکسان و متحدالشکل از پایان نامه ها داشته باشند.
به نظر مى رسد مهمترین عناصرتشکیل دهنده یک پروپوزال:
بیان مسأله تحقیق، اهداف، ضرورت ها، پیش فرض ها،جمعیت آمارى، حجم نمونه و روش هاى نمونه گیرى، روش تحقیق، ابزار جمع آورىداده ها و فنون تجزیه و تحلیل داده ها باشد.
مقدمه:
شامل: بیان واضع و کامل مسئله مورد بررسی یا هدف مطالعه – بیان دلایل اهمیت موضوع و ارزشیابی آن- بیان مختصر تاریخچه کارها و تحقیقات قبلی انجام شده روی موضوع و وضعیت فعلی آن - معرفی و مرور اجزاء و بخشهای پایان نامه
بیان مسأله:
در این قسمت موضوع مورد مطالعه را همراه با اطلاعات زمینه‌ای مستدل تعریف نموده، دلایل انتخاب موضوع و فواید ناشی از اجرای تحقیق و کاربرد آن را به روشنی توضیح دهید.
در این قسمت موضوع مورد مطالعه را همراه با اطلاعات زمینه‌ای مستدل تعریف نموده، دلایل انتخاب موضوع و فواید ناشی از اجرای تحقیق و کاربرد آن را به روشنی توضیح دهید.
دراین قسمت شما با نحوه بیان و یا توین مسئله تحقیق آشنا می شوید.وظیفه محقق در این قسمت ارائه مطالبی است تا بدان وسیله گروه آموزشی ویا پژوهشی تصمیم گیرنده جهت پذیرش موضوع تحقیق را متقاعد سازد که موضوع انتخاب شده از اهمیت و کفایت لازم برای انجام تحقیق برخورداراست.
برای بیان مساله تحقیق باید به نکات زیر توجه نمود و سعی کرد تا به شیوه ای مناسب موارد زیر در متن آورده شود:
 اطلاعات زمینه ای در مورد موضوع مورد مطالعه
 توصیف دقیق مسأله
 نحوه بروز یا وقوع
 وسعت و شدت مساله و عوارض ناشی از آن در جامعه
 عوامل دخیل در بروز مسأله
 نحوه برخورد فعلی با مساله
 آنچه درمورد راه حل مساله می اندیشید
 فواید پژوهش و نتایجی که از حل مشکل انتظار می رود
بدنبال پیدا کردن مساله و تدوین پرسش تحقیق لازم است تا به شکلی جزیی تر در مورد مساله وخصوصیات آن و مشکلات ناشی از وجود آن در جامعه اظهار نظر کرد. این بیانات باید براساس دانستنی های موجود در منابع علمی نسبت به مساله شکل داده شود.هرچه استناد ها به منابع در این قسمت بیشتر صورت پذیرد ، پذیرش سهل تر برای تحقیق را نزد تصمیم گیرندگان به دنبال خواهد داشت.
توصیه می شود تا قبل از نوشتن این قسمت ، اقدام به تجزیه و تحلیۀ مساله کرد. با این کار نسبت به متغیرهای تاثیر گذار بر آن به خوبی آشنا شده و از آنها به هنگام نوشتن می توان استفاده نمود. برای این کار می توان یکی از روش های موجود را بکاربست. متداولترین روش ها برای تجزیه و تحلیل مساله عبارتند از:
 شبکه علیت مثال نمودار استخوان ماهی
 نمودارشش کلمه ای که؟ ، کی؟ ، کجا؟ ، چگونه؟ ،چی؟ ، چرا؟
- سئوالات تحقیق:
سئوال اصلی تحقیق - سئوالات فرعی

فرضیه و سوالات مهم عمدتا از اهداف تحقیق حاصل می شود بویژه در مورد سوالات مهم باید دقت نمود که با دقت در هدف نوشته شده باید سوالاتی را تهیه نمود که با پاسخ بدانها بتوانیم به هدف موردنظر دست پیدا کنیم. بدیهی است در مورد تحقیقات تجربی و تحلیلی که معمولا حول یک سوال مشخص و رسیدن به پاسخ آن انجام می شود. فرضیه ما هم در همان مسیر و در پاسخ به سوال تحقیق تدوین خواهد شد. نکته حائز اهمیت در نوشتن سوالات مهم آن است که باید دقت نمائیم در حد ضرورت سوالات را مطرح نمائی و چه جزئیات سوالات باید در برگه پرسشنامه یا برگه مشاهده و یا برگه مصاحبه که بعدا توضیح خواهیم داد آورده شوند.
اهمیت و ضرورت تحقیق:
در باره اهمیت و ضرورت انجام تحقیق در چند سطر توضیح داده شود.
انگیزه انتخاب موضوع تحقیق:
انگیزه خود را از انتخاب موضوع تحقیق در چند سطر توضیح دهید.
اهداف تحقیق:
1 - هدف کلی 2- اهداف خاص

اهداف اصلی و جزیی را به همان ترتیبی که در پروپوزال ذکر شده تدوین نمایید و در مطالعات تحلیلی، فرضیات مورد آزمون را ارایه دهید. بدنبال نوشتن قسمت بیان مسئله تحقیق لازم است تا اهداف تحقیق را برشماریم. ابتدا باید به این سوال پاسخ دهیم که هدفچیست؟ به تعبیر دیگر باید مشخص نمائیم که انتظار داریم از این مطالعه به چه نتایجی دست پیدا کنیم. درتعریف هدف گفته اند: " هدف نقطه ای است که محقق قصد رسیدن بدان را دارد تا در آنجا به داوری بپردازد". از سوی دیگر " مقصود و منظور نهایی از
حقیق را نیز هدف دانسته اند."چنانچه اهداف یک تحقیق بخوبی نوشته شود محقق در می یابد که نیاز به چه نوع اطلاعاتی دارد و از چه راههایی باید به جستجوی آنها بپردازد و این خود راه گشای نحوه انجام تحقیق نیز خواهد بود.
در تقسیم بندی اهداف تحقیق معمولا" بدین گونه عمل می شود:
اول" هدف کلی" که منظور همان موضوع تحقیق است که قصد مشخص نمودن آنرا داریم و به عبارتی آنچه در پایان مطالعه قصد رسیدن بدان را داریم " هدف کلی" معمولا در یک جمله قابل فهم صریح و رسا و مختصر بیان می شود که برای خواننده گویا و قابل فهم است.
در گونه دوم" اهداف جزئی یا اختصاصی" تحقیق بیان می شود. این اهداف از تفسیم یا شکستن " هدف کلی" به اجزای کوچکتر بدست می آیند. اهداف جزئی راه رسیدن به " هدف کلی" را قدم به قدم مشخص می نماید
تنظیم اهداف چنانچه به خوبی صورت بپذیرد بر متمرکز ساختن مطالعه به جنبه های اساسی آن وجلوگیری کردن از جمع آوری اطلاعاتی که به آنها نیاز وجود ندارد، تاکید می کند.
چرا نوشتن اهداف مهم است و چه خصوصیاتی باید داشته باشند:تنظیم اهداف برای یک مطالعه تحقیقی باید بر اساس ملاکهای مشخص صورت پذیرد که مهمترین آنها عبارتند از:
 اهداف قابل حصول باشند. بدین شکل که مقصود و منظور محقق را بطور کامل برساند و توانایی سنجش موضوع را داشته باشد.
 اهداف صریح و روشن بیان شوند. هیچگونه ابهامی در هدف قابل قبول نیست باید مشخص شود که دقیقا چه چیزی باید اندازه گیری شود.
 اهداف باید قابل اندازه گیری باشند. تحقیق به روش علمی بر پایه اندازه گیری استواراست و بیان اهداف درقالب های قابل اندازه گیری کار مطاله را ساده تر می سازد.
 توصیه می شودبه هنگام تنظیم اهداف اختصاصی ازالگوی ویژه ای استفاده نمائید
 هدف یا هدف هایی رابرای تعیین نمودن ارزش کمی موضوع انتخاب کرده و بنویسید.
 هدف یا هدف هایی را برای روشنگری در مورد موضوع انتخاب کرده و بنویسید.
 هدف یا هدف هایی را برای تعیین علل احتمالی موضوع بنویسید.
 در مطالعات کاربردی پیشنهاد می شود که یک هدف کاربردی در زمینه نحوه بکارگیری نتایج بنویسید.
 نحوه بیان اهداف موضوعی مهم در نوشتن طرح تحقیق است.اصول زیر می تواند بعنوان راهنما مورد استفاده قرار گیرند:
 اهداف رابا استفاده از افعال عملی که برای اندازه گیری و سنجش مناسب هستند بیان نمائید. (افعال مناسب مانند: تعیین کردن، مشخص نمودن ، مقایسه کردن و افعال نامناسب مانند: درک کردن ، فهمیدن ، اعتقاد داشتن
 اهداف واقع بینانه بیان شوند که تحت شرایط کاری بتوان به آنها دست یافت.
 اهداف دقیقا از آنچه مطالعه برای آن انجام می شود به صورت منطقی پیروی می کند.
 اهداف به زبانی علمی، روشن ، صریح ودقیقا آنچه تصمیم به انجام آن داریم مشخص شود.
فرضیه های تحقیق:
قدرت تصور در انسان یکی از ویژگیهای مهم می باشد این قدرت به فرد امکان می دهد تا در مورد موضوعات مختلف بیاندیشد، حدس بزند، تصویر ذهنی ایجاد کند و راه حل های مختلف پیشنهاد کند. در تحقیق به روش علمی که حول محور یک مسئله یا مشکل صورت می پذیرد، از این قدرت تصور و حدس ذهنی برای تدوین یک یا چند فرضیه برای نتیجه تحقیق استفاده می شود. از این رو می توان فرضیه تحقیق را یک حدس علمی یا پیش داوری دانست که بوسیله ی جمع آوری حقایقی که منجر به قبولی یا رد آن فرضیه می شود مورد آزمایش قرار می گیرد. به عبارت دیگر فرضیه راه حل پیشنهادی محقق برای مسئله تحقیق و یا نتیجه تحقیق دانسته اند.
در هنگام بیان فرضیه محقق به بررسی روابط بین متغیرها می پردازد. به طور متداول این بیان به سه شکل صورت خواهد گرفت:
 بررسی رابطه علت و معلولی بین دو یا چند متغیر
 بررسی همبستگی و شدت آن بین دو یا چند متغیر
 بررسی و مقایسه میزان تفاوت تاثیر دو یا چند متغیر بر یک یا چند متغیر
ملاکهای مختلفی برای یک فرضیه خوب برشمرده اند که مهمترین آنها عبارتند از:
 روش ، معین و مشخص
 داشتن حدود مشخص ،کوتاه و مختصر
 قابلیت اندازه گیری داشتن
 قابل فهم بودن (تعریف مناسب و خوب)
 بیان بر اساس تئوری ها و نظریه های موجود
فرضیه و سوالات مهم عمدتا از اهداف تحقیق حاصل می شود بویژه در مورد سوالات مهم باید دقت نمود که با دقت در هدف نوشته شده باید سوالاتی را تهیه نمود که با پاسخ بدانها بتوانیم به هدف موردنظر دست پیدا کنیم. بدیهی است در مورد تحقیقات تجربی و تحلیلی که معمولا حول یک سوال مشخص و رسیدن به پاسخ آن انجام می شود. فرضیه ما هم در همان مسیر و در پاسخ به سوال تحقیق تدوین خواهد شد. نکته حائز اهمیت در نوشتن سوالات مهم آن است که باید دقت نمائیم در حد ضرورت سوالات را مطرح نمائی و چه جزئیات سوالات باید در برگه پرسشنامه یا برگه مشاهده و یا برگه مصاحبه که بعدا توضیح خواهیم داد آورده شوند.
 تعریف فرضیه ، انواع آن وخصوصیات یک فرضیه خوب را بیان کنید.
 توضیح دهید فرضیه هاچگونه روابط بین متغیرها رابیان می کنند؟
 با ذکر مثال بیان کنید سوالات مهم در کجا مطرح می شوند؟
 ویژگی ها و نحوه بیان سوالات مهم را مشخص نمائید.
 قدرت تصور در انسان یکی از ویژگیهای مهم می باشد این قدرت به فرد امکان می دهد تا در مورد موضوعات مختلف بیاندیشد، حدس بزند، تصویر ذهنی ایجاد کند و راه حل های مختلف پیشنهاد کند. در تحقیق به روش علمی که حول محور یک مسئله یا مشکل صورت می پذیرد، از این قدرت تصور و حدس ذهنی برای تدوین یک یا چند فرضیه برای نتیجه تحقیق استفاده می شود. از این رو می توان فرضیه تحقیق را یک حدس علمی یا پیش داوری دانست که بوسیله ی جمع آوری حقایقی که منجر به قبولی یا رد آن فرضیه می شود مورد آزمایش قرار می گیرد. به عبارت دیگر فرضیه را راه حل پیشنهادی محقق برای مسئله تحقیق و یا نتیجه تحقیق دانسته اند.
 گاهی اوقات از یک فرمول برای بیان فرضیه استفاده می شود، بدین شکل که:" اگر چنین و چنان رخ دهد چنین و چنان خواهد شد" . این تعبیر ساده و روان به محقق امکان می دهد تا بتواند در جریان تدوین مسئله تحقیق خود، فرضیه ای مناسب که به طور قطعی با کل پژوهش او در ارتباط خواهد بود، بیان نماید. نکته با اهمیت در اینجا آن است که محقق باید دقت نماید که در جریان انجام تحقیق ، او صرفا" قصد آزمایش فرضیه را دارد نه اثبات آن ، البته چنانچه در پایان تحقیق ،نتایج ، حاکی از اثبات فرضیه او بود می تواند آن موضوع به شکل یک بحث علمی مورد عنایت قرار دهد.
در هنگام بیان فرضیه محقق به بررسی روابط بین متغیرها می پردازد. به طور متداول این بیان به سه شکل صورت خواهد گرفت:
بررسی رابطه علت و معلولی بین دو یا چند متغیر
بررسی همبستگی و شدت آن بین دو یا چند متغیر
بررسی و مقایسه میزان تفاوت تاثیر دو یا چند متغیر بر یک یا چند متغیر
 محقق برای تهیه فرضیه مناسب تحقیق عمدتا از منابع علمی در اختیار خود کمک خواهد گرفت. یافته های علمی قبلی که در زمینه موضوع تحقیق انجام گرفته است یکی از منابع اصلی برای تهیه فرضیه است. همچنین تجربیات شخصی فرد محقق می تواند نقش مهمی را در این زمینه ایفا نماید. گاهی اوقات فرضیه هائی مبتنی بر خیال و با مطالب غیر علمی، الهامات و پیشنهادات غیر عادی هم مطرح می شود که در برخی موارد به نتایج خوبی نیز نائل گردیده است
 بیان یک فرضیه ممکن است به شکلی مثبت انجام شود که در آن رابطه بین دو یا چند متغیر یا تفاوت بین آنها بصورت احتمالی وبه شکل خبری مثبت بیان می شود.
 گاهی در فرضیه منکر وجود رابطه بین متغیرها به شکل جمله خبری منفی بیان می نمایند.
 ممکن است در فرضیه موضوع به شکل ضمنی مطرح شود.
 ملاکهای مختلفی برای یک فرضیه خوب برشمرده اند که مهمترین آنها عبارتند از:
 روش ، معین و مشخص
 داشتن حدود مشخص ، کوتاه و مختصر
قابلیت اندازه گیری داشتن
قابل فهم بودن (تعریف مناسب و خوب
بیان بر اساس تئوری ها و نظریه های موجود
مرتبط بودن با عنوان تحقیق
 یک نکته قابل توجه در مورد دانشجویان بویژه در دوره های کارشناسی ارشد آن است که در نوشتن فرضیه برای طرح تحقیق خود دچار این چالش می شوند که آیا در طرح تحقیق نیز باید " فرضیه آماری صفر یا خنثی (H0) " و نیز" فرضیه تحقیق یا ( H1 ) " را بنویسند یا خیر؟ پاسخ آن است که در طرح تحقیق صرفا نیاز به نگارش " فرضیه تحقیق " وجود دارد وبه " فرضیه آماری خنثی یا صفر" که در آن هرگونه تفاوت یا تغییری رد می شود نداریم. در حالیکه در" فرضیه تحقیق " پیش بینی و جهت گیری محقق نشان داده می شود. نکته دوم و ضروری آنکه " فرضیه تحقیق " را به دوگونه می توان نوشت:
 فرضیه دو دامنه: که اختلاف را بدون در نظر گرفتن سمت و جهت آن بیان می کند
 فرضیه یک دامنه : که جهت گیری محقق را در نوع تفاوت بیان می کند
 لازم است به ذکر است که مطالعات تحلیلی و تجربی به طور اصولی نیازمند به داشتن فرضیه هستند و این یک الزام منطقی است لیکن در مطالعاتی که صرفا به صورت توصیفی انجام می شوند نیازی بداشتن فرضیه نیست بلکه در این گونه موارد از سوالات مهم برای تدوین آنچه باید مورد اندازه گیری قرار گیرد استفاده می نمائیم.
 فرضیه و سوالات مهم عمدتا از اهداف تحقیق حاصل می شود بویژه در مورد سوالات مهم باید دقت نمود که با دقت در هدف
نوشته شده باید سوالاتی را تهیه نمود که با پاسخ بدانها بتوانیم به هدف موردنظر دست پیدا کنیم. بدیهی است در مورد تحقیقات
تجربی و تحلیلی که معمولا حول یک سوال مشخص و رسیدن به پاسخ آن انجام می شود. فرضیه ما هم در همان مسیر و در پاسخ به سوال تحقیق تدوین خواهد شد. نکته حائز اهمیت در نوشتن سوالات مهم آن است که باید دقت نمائیم در حد ضرورت سوالات را مطرح نمائی و چه جزئیات سوالات باید در برگه پرسشنامه یا برگه مشاهده و یا برگه مصاحبه که بعدا توضیح خواهیم داد آورده شوند
کاربران پژوهش:
نهادهاو و افرادی که می توانند از این تحقیق استفاده نماییند نام ببرید.
 

zahra

مدیر ارشد
2013-09-24
3,072
2,573
0

راهنمای فصل دوم: ادبیات و مبانى نظرى تحقیق


فصل سوم:روش اجراى تحقیق
3 – 1 - روش شناسی تحقیق
روش تحقیق
3 – 2 – تعاریف عملیاتی متغیرها :
3 – 2 – 1 - متغیر مستقل :
3 – 2 – 2 – متغیر وابسته :
تعریف مفهومی : علاقمندی به انتخاب شغل انتظامی و ماندگاری در آن
تعریف عملیاتی : در صدی که پاسخگویان ( پرسنل تغییر
3-3- جامعه آماری و روش نمونه گیری
3- 4 - ابزار جمع آوری داده ها
الف- روش اسنادی:
ب – روش میدانی:
3 – 5 - سوالات پرسشنامه :
3 – 5 – 1 - طیف مورد نظر :
3-6 - روایی (اعتبار)
3 – 7 - اعتماد (پایایی)
3- 8 - روش آماری و تجزیه و تحلیل داده ها
3 – 8 – 1 – نحوه تجزیه و تحلیل اطلاعات پرسشنامه
3 – 8 – 2 - آمار توصیفی
3 – 8 – 3 - آمار استنباطی :
روش انجام تحقیق شامل:
جامعه آماری – روش نمونه گیری – برآورد حجم نوشته نمونه – روش های گرد آوری اطلاعات – روش تجزیه و تحلیل – ابزار های سنجش – روش استخراج و طبقه بندی -
ابتدا فصل دوم ادبیات و مبانی نظری تحقیق نوشته می شود فصل اول و سوم کلیات تحقیق و روش تحقیق را در انتها تحقیق می نویسند.
 تعریف متغیر : متغیر مشخصه یک عنصر پدیده موجود زنده و یا هر چیزی است که قابلیت تغییر داشته و می تواند مقادیر مختلفی را بپذیرد. آنچه اهمیت دارد آنکه باید دقت شود در هر تحقیق ما متغیرهای خاص خواهیم داشت و اینگونه نخواهد بود که همه آنچه در یک مطالعه بعنوان متغیر حضور دارند برای تحقیق نامطلوب است. از سوی دیگر نوع متغیر علیرغم مشابه بودن عنوان از یک مطالعه به مطالعه دیگر ممکن است متفاوت باشد
فصل سوم:روش اجراى تحقیق
فصل 3- روش بررسی : در این فصل موارد زیر را بطور مفصل ارایه نمایید:
 متغیرها(تعریف علمی و مقیاس اندازه گیری)
 نوع مطالعه
 جمعیت مورد مطالعه (تعریف جامعه مورد مطالعه، معیارهای ورود و حذف، روش نمونه گیری ، حجم نمونه و شیوه محاسبه آن)
 روش جمع آوری داده ها (مکان و زمان انجام مطالعه)
 روش اجرای طرح (بر حسب نوع مطالعه به نحوه تقسیم تصادفی، نحوه همسان سازی، نحوة پیگیری ، نحوة مداخله، و... اشاره کنید.)
 روش تجزیه و تحلیل داده ها
 مشکلات و محدودیتها
 ملاحظات اخلاقی
- روش انجام کار (آزمایشات، مدل سازی و روش حل معادلات ....)
در این فصل، روش انجام آزمایشات، مدل سازی، حل معادلات و .... مورد بحث قرار می گیرد و محقق روشهای جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آنها را گزارش می کند. توجه شود که قسمت اعظم گزارش تحقیقی شما در این قسمت قرار می گیرد.
تعیین جمعیت آمارى، حجم نمونه، روش هاى نمونه گیرى- روش تحقیق - نوع و روش تحقیق-ابزار گردآوری جامعه آماری، جامعه نمونه-روش تجزیه وتحلیل داده ها
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
مقدمه 3-1-تعریف مفهومی متغیر وابسته 3-2- متغیرهای مستقل 3-2-1-تعریف مفهومی متغیر مستقل :‌3-2-2-تعریف عملیاتی متغیر وابسته 3-2-3-شاخصها و معرفها -روش تحقیق -3-4-روش و ابراز گردآوری اطلاعات 3-5- محدوده مکانی و زمانی تحقیق 3-6- جامعه و نمونه آماری 3-7-روش ها و تکنیک های آماری 3-8-روایی و اعتبار پرسشنامه
مقیاس اندازه گیری )مقیاس متغیر(
 یکی از ویژگیهای متغیر قابلیت اندازه گیری آن است. چنانچه از وزن به عنوان یک متغیر نام ببریم بهترین راه اندازه گیری آن بر اساس کیلوگرم یا گرم می باشد در مورد قد هم سانتیمتر یا متر از عهده آن برمی آید. اما در مورد رضایت بیماران از نحوه ارائه خدمات یا میزان شنوائی یا ناتوانی و معلولیت از چه ملاکهائی باید استفاده کرد. برای اندازه گیری یک عنصر نیاز به مقیاس اندازه گیری وجود دارد. مقیاس اندازه گیری کمک می کند تا شما امکانی را برای اندازه گیری یک متغیر تعریف نمائید. برای اینکار لازم است با مقیاسهای اندازه گیری متداول و مرسوم آشنا شوید. چهار دسته عمده از متغیرها عبارتند از:
 مقیاس اسمی: این مقیاس شامل یک یا جند گروه با طبقه است که از نظر کیفی با هم متفاوتند اما بین گروهها هیچگونه ارجحیتی وجود ندارد ممکن است برای هر گروه یا طبقه شماره ای در نظر گرفته شود که ارزش ندارد بلکه جنبه" کد" یا شناسائی دارند.
 مقیاس رتبه ای: این مقیاس نسبت به مقیاس اسمی خصوصیت اضافه ای دارد که در بین گروهها از نظر متغیر مورد نظر برتری وجود دارد اما این برتری قابل سنجش و مقایسه با سایر گروهها نیست . گروهها هم یکسان نیستند. گروهها نسبت به هم روی پله های یک نردبان قرار گرفته اند.
 مقیاس فاصله ای: در این مقیاس فاصله بین گروهها با هم مساوی در نظر گرفته شده است. اما صفر در این مقیاس فقدان خاصیت مورد نظر اندازه گیری نیست. اختلاف مساوی بین هرجفت از اعداد نمایانگر اختلاف مشابه در خصوصیت مورد اندازه گیری است
 مقیاس نسبی: در این مقیاس خصوصیت اضافی آن است که صفر دلیلی برای فقدان خاصیت مورد اندازه گیری است و در نتیجه نسبت بین اعداد در این مقیاس همان نسبت مقدار خاصیت مورد اندازه گیری است.
 شما به عنوان محقق برای اندازه گیری متغیر خود ضروری است تا دست به انتخاب مقیاس اندازه گیری بزنید. تعریف مقیاس و نوع رده ها یا گروه هائی که در مقیاس خود در نظر می گیرید بر عهده شماست که بایدمبتنی بر خصوصت علمی قدرت و رجحان مقیاس باشد. نکته مهم آنکه قدرت و برتری مقیاس های فوق بتدریج از مقیاس اسمی به مقیاس نسبی افزایش می یابد و شما باید همیشه از قویترین مقیاس برای سنجش استفاده نمائید.
 یک مقیاس خوب باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
 علمی : بر گرفته ومتناسب با اصول علمی باشد.
 جامع : : بتواند تمام موارد متغیررا شامل شود.
 مناسب : برای اندازه گیری آن متغیر باشد.
 قوی : تلاش شود قویترین مقیاس باشد.
 غیر قابل جمع : رده های مشترک نداشته باشد.
 رده های کافی : موردی را فراموش نکرده باشیم.
 رده های تعریف شده : گروهها و رده های آن تعریف شده باشند.
 عملی : قابلیت انجام داشته باشد.
جامعه مورد مطالعه
جامعه مورد مطالعه ، جمعیتی است که مطالعه بر روی آن انجام می شود . لزوما“ این جامعه انسانها نیستند بلکه می تواند پدیده ها ، اشیا و موجودات زنده باشند.
جامعه مورد مطالعه -نمونه گیری
مناسب ترین جامعه برای بررسی آن است که کل جامعه تحت مطالعه قرار گیرند. به عبارتی سرشماری انجام شود. در این حال جمعیت آماری برابر با جمعیت کل جامعه خواهد بود. اما معمولا محدودیت ها ی زمانی و اعتباری (هزینه ها) ، دقت در گردآوری داده ها و کنترل آن، نیروی انسانی و تجهیزات و امکانات سبب استفاده از نمونه گیری برای سرشماری است. در نمونه گیری اصل بر این قرار داده می شود که چنانچه از مناسبات آماری صحیح استفاده شود امکان تعمیم نتایج و اطلاعات بدست آمده از مطالعه بر روی نمونه به جامعه اصلی وجود دارد. متداول ترین روش های نمونه گیری عبارتند از:
 نمونه گیری احتمالی و غیر احتمالی

نمونه گیری احتمالی
در نمونه گیری احتمالی از قوانین احتمالات برای نمونه گیری استفاده می شود. بدین صورت که به هریک از اعضای جامعه شانس معین برای حضور در نمونه داده می شود. برای انجام نمونه گیری ابتدا از فرمول تعیین حجم نمونه استفاده می گردد و پس از تعیین حجم نمونه و چارچوب نمونه گیری ( فهرست اسامی اعضای جامعه ) با یکی از روش های زیر اقدام به نمونه گیری می شود.
 نمونه گیری ساده تصادفی
 نمونه گیری منظم
 نمونه گیری طبقه ای
 نمونه گیری خوشه ای
 نمونه گیری چند مرحله ای
نمونه گیری غیر احتمالی
در این روش اصولا بحث تعمیم نتایج به جامعه مورد مطالعه مطرح نیست. با توجه به محدودیت در جمع آوری اطلاعات و بویژه در تحقیقات شبه تجربی که نمونه بارز آن کارآزمائی بالینی می باشد جهت افزایش دقت و اعتبار اقدام به نمونه گیری از جمعیت در دسترس می شود. موارد زیر از جمله متداول ترین روش های نمونه گیری غیر احتمالی هستند:
 نمونه گیری آسوده لقمه ای
 نمونه گیری سهمیه ای
 نمونه گیری قضاوتی
پردازش و تفسیر داده ها
پس از آن که داده ها گردآوری شد ، باید آنها را پردازش و تفسیر نمود
کنترل کیفیت داده ها
تفکیک داده ها
پردازش داده ها
کنترل کیفیت داده ها
 داده ها به دقت جمع آوری و ثبت شود
 داده های گردآوری شده را بازبینی کنیم
 خطاهای احتمالی را اصلاح کنیم
 اگر تعدادی از پرسش ها بدون پاسخ مانده است باید تکمیل شود
 اگر پاسخ سئوال ها با یکدیگر همخوانی ندارند میبایست علت روشن شده و پرسشنامه اصلاح گردد
تفکیک داده ها
 تفکیک داده ها کار پردازش را ساده تر می سازد ، مثلاً داده ها از گروه های مختلف جمع آوری شده اند ، کودکان و بزرگسالان ، زنان و مردان ، شهری و روستایی ، کارکنان رسمی و غیر رسمی و
 بهتر است ابتدا پرسشنامه های مربوط به هر گروه یا جمعیت را جدا کنیم
پردازش داده ها
 از دو روش دستی و رایانه ای می توان استفاده کرد
 از روش دستی پردازش برای تعداد کم پرسشنامه میتوان استفاده کرد
 روش چوب خطی رایج ترین روش پردازش دستی است
 چوب خط زدن شامل شمارش تعداد دفعات نتیجه مشاهده شده است که در فرم های گزارش موجود باشداصلی ترین روش ها برای جمع آوری داده ها به شرح زیر است:
استفاده از اطلاعات و مدارک موجود
 در برخی تحقیقات اطلاعاتی که باید بعنوان داده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند از پیش آماده هستند. بدین صورت که محقق بدنبال اطلاعات جدید نیست بلکه می تواند نسبت به جمع آوری اطلاعاتی که از قبل تهیه شده اند و در پرونده های ( درمانگاهی بیمارستانی ثبت احوال، دانشجویی ،دانش آموزی و مراجعین به مراکز مختلف شهرداری ها و... ) موجود است اقدام کند.
 مزایا: به واسطه موجود بودن اطلاعات ارزان است. در وقت صرفه جویی می شود. مهمترین مزیت آن امکان ارزیابی روند
موضوع مورد بررسی در گذشته است که در مطالعات گذشته نگر بسیار حائز اهمیت است.
 معایب: ناقص بودن و دردسترس نبودن اطلاعات از اشکالات عمده این روش است. گاهی ملاحظات اخلاقی مانع از دستیابی به اطلاعات مورد نظر می باشد. قدیمی و کهنه بودن اطلاعات هم ممکن است در برخی موارد مطرح باشد.
روائی و پایائی
ابزاری که برای جمع آوری داده ها مورد استفاده قرار میگیرد درمرحله نخست باید از روایی اعتبار برخوردار باشند و درمرحله دوم باید پایایی اعتماد ) داشته باشند .
 روائی بدین معناست که روش یا ابزار به کار رفته تا چه حدی قادر است خصوصیت مورد نظر را درست اندازه گیری کند .
 مثال: اگر بخواهیم شیوع کم وزنی هنگام تولد را در نوزادان یک زایشگاه بدانیم ، باید همه نوزادان تولد یافته را وزن کنیم . برای این کار می بایست از ترازوی مخصوص توزین نوزاد و آنهم ترازوی استاندارد استفاده شود
پایایی قابلیت تکرار روش یا ابزار اندازه گیری است . اگر روشی از پایایی برخوردار نباشد ، داده های گردآوری شده روایی اعتبار نیز نخواهند داشت .
مثال :در مثال بالا باید دید با چند بار وزن کردن آیا وزن یک کودک را در هر روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات در این قسمت با روش های تجزیه و تحلیل داده ها آشنا می شوید. از آنجا که بیشتر پژئهش هایی که در حال حاضر در دانشگاه ها انجام می شود جنیه کمی دارند بنابراین یادگیری روش های آماری بویژه آمار استنباطی توصیهمی شود. بدیهی است برای این کار لازم است تا همکاران و علاقمندان به یادگیری نحوه استفاده از نرم افزارهای آمرای و بویژه Spss اقدام کنند.
برنامه ریزی اجرا
همانند یک مهندس مشاور که به طراحی یک ساختمان ، پل ، استادیوم ورزشی و..می پردازد و با کشیدن نقشه های ساختمانی و ... طرحی را برای اجرا دراختیار کارفرما قرارمی دهد تا آن را به مرحله اجرا درآورد ، دراین زمینه نیز محقق با نوشتن طرح تحقیق راهنمایی را برای اجرای تحقیق آماده می کند که خود یا دیگری می توانند به اجرای آن بپردازند.
 مطالعه راهنما یعنی تمامی مراحل طرح تحقیق را بر روی یک نمونه کوچک به انجام برسانیم .
برنامه ریزی اجرا
 برنامه یا طرح کار چارچوبی است که اجزاء مختلف یک طرح تحفیقاتی و چگونگی ارتباط آنها با یکدیگر را روشن می سازد.
 عملیاتی که باید اجرا شوند
 زمان اجرای عملیات
 افرادی که مسئول اجرا هستند
 زمانی که صرف خواهند کرد
برنامه ریزی اجرا
 چارچوب GANTT نوعی نمایش گرافیک فعالیتهای برنامه ریزی است که در آن عملیات مختلف به ترتیب تکمیل و طول مدت نشان داده می شود.
اصول چهارگانه اخلاق در پژوهش
 چهار اصل کلیدی برای راهنمایی در تصمیم
‌ گیریهای اخلاقی بشرح زیر می باشد:
 احترام به فرد و اختیار او Autonomy
 سود مندی Beneficence
 عدم ضرر رسانی Non-maleficience
 عدالت Justice
محدودیت های پژوهش
محدودیت های تحقیق آن دسته از عواملی هتسند که در مسیرجمع آوری اطلاعات و کسب نتایج مطلوب مانع ایجاد می کند.
- محدودیت های در اختیار محقق
 - محدودیت های خارج از اختیار تحقیق
محدوده مکانى و زمانى آن:
مشکلات و محدودیت از نظر فضا و زمان تحقیق را بیان نمایید.
تعریف مفاهیم واصطلاحات
 مفهوم و متغیر دو عنصر هستند که در اغلب تحقیقات حضوری تام و تمام دارند. در تحقیق به روش علمی یکی از حساسترین اقدامات تعریف صحیح و مناسب از این دو عنصر می باشد. اهمیت کار در این مرحله به صورتی است که لازم است با توجه به ویژگی های تحقیق به روش علمی دو گونه تعریف بدست می دهیم. تعریف شرحی و تعریف علمی و این دو تعریف را در مورد هر دو عنصر باید ارائه کرد. تفاوت بین مفهوم و متغیر در یک تحقیق شاید بسیار ظریف باشد. منظور از مفهوم آن عنصری از تحقیق است که محقق قصد اندازه گیری آن را ندارد لیکن باید برای سایرین به طور مشخص آنرا تعریف نماید تا دیگران منظور و مقصود محقق را از آن واژه یا مفهوم درک نمایند و متغیر آن عنصری است در تحقیق که محقق دقیقا قصد اندازه گیری آنرا دارد و ضروری است دیگران درک مشخصی از آن بر اساس تعریفی که محقق ارائه می کند داشته باشند.
 از همین جهت است که هم در تعریف مفاهیم و هم در تعریف متغیرها به دو گونه از تعریف روبرو هستیم. تعاریف شرحی عمدتا از لغت نامه ها ، دائره المعارف ها ، کتاب های مرجع و کتب درسی و... اقتباس می شود و تنها عنصر مورد نظر را تعریف نظری یا تئوری می نماید. به عبارت دیگر تعریف یک مفهوم بوسیله مفاهیم دیگر که معمولا از مطالعات و نظریه های موجود نشات می گیرد و با بیانی علمی ارائه می شود.بدیهی است در هنگام تعریف ذکر منبع مورد استفاده ضرورتی اجتناب ناپذیر است. اما در تعاریف عملی که به طور مشخص بر عهده محقق قرار دارد محقق آنچه را که از این عنصر در این تحقیق خاص مد نظر دارد بیان می کند. به بیان دیگر محقق به مشخص ساختن و تعریف نمودن آن متغیر و تعین کردن عملیات و معیارهای تجربی که برای اندازه گیری و سنجش آن لازم است می پردازد
 تعریف متغیر : متغیر مشخصه یک عنصر پدیده موجود زنده و یا هر چیزی است که قابلیت تغییر داشته و می تواند مقادیر مختلفی را بپذیرد. آنچه اهمیت دارد آنکه باید دقت شود در هر تحقیق ما متغیرهای خاص خواهیم داشت و اینگونه نخواهد بود که همه آنچه در یک مطالعه بعنوان متغیر حضور دارند برای تحقیق نامطلوب است. از سوی دیگر نوع متغیر علیرغم مشابه بودن عنوان از یک مطالعه به مطالعه دیگر ممکن است متفاوت باشد
 متغیر را براساس عوامل مختلف به گونه های متفاوتی تقسیم بندی می نماید:
 چنانچه اهداف تحقیق مد نظر قرار گیرند 2 گونه متغیر خواهیم داشت:
 متغیر مستقل: آن متغیری است که محقق تاثیر آن را بر سایر متغیرها مورد سنجش قرار می دهد
 متغیر وابسته: آن متغیری است که متغیر مستقل بر روی آن اثر می کنند.
 متغیر زمینه ای (جمعیت شناسی یا دموگرافیک):در مطالعات بر روی جوامع انسانی برخی متغیرهای وابسته به جمعیت حضور دارند که سنجش آنها به نحوی مورد استفاده ما خواهد بود. این متغیرها خصوصیات جامعه مورد مطالعه را به نحوه مطلوبی توصیف می کنند
 متغیر مداخله گر: آن متغییری است که بر روی رابطه علت معلولی بین دو یا چند متغیر تاثیر می گذارد و باعث قوی یا ضعیف شدن رابطه بین متغیرها از حد واقعی آنها می شود
 اما شکل دیگر بر اساس خصوصیات متغیر تقسیم بندی صورت بگیرد:
 متغیر کمی: و آن متغیری است که با عدد نمایش داده می شود. بدیهی است این متغیر همچون تقسیم بندی معمول در اعداد به دو دسته متغیر گسسته و پیوسته تقسیم خواهد شد که متغیر پیوسته مقادیر کسری را هم می پذیرد ولی گسسته این امکان را ندارد
 متغیر کیفی: این متغیری است که کیفیت صفات با آن معرفی می شود.
 متغیر مرکب: متغیری را که از ترکیب دو یا چند متغیر به وجود می آید می نامند
 در همین جاست که تعریف متغیر آنهم به شکل عملی یا کاربردی ضرورت پیدا می کند. تعریف عملی باید بر اساس ملاکهایی صورت بگیرد که مهمترین آنها عبارتند از:
 قابلیت انجام داشته باشند
 دقیق و مشخص باشند
 قابلیت اندازه گیری داشته باشند
 

zahra

مدیر ارشد
2013-09-24
3,072
2,573
0


راهنمای فصل سوم: روش انجام تحقیق


فصل سوم:روش اجراى تحقیق
3 – 1 - روش شناسی تحقیق
روش تحقیق
3 – 2 – تعاریف عملیاتی متغیرها :
3 – 2 – 1 - متغیر مستقل :
3 – 2 – 2 – متغیر وابسته :
تعریف مفهومی : علاقمندی به انتخاب شغل انتظامی و ماندگاری در آن
تعریف عملیاتی : در صدی که پاسخگویان ( پرسنل تغییر
3-3- جامعه آماری و روش نمونه گیری
3- 4 - ابزار جمع آوری داده ها
الف- روش اسنادی:
ب – روش میدانی:
3 – 5 - سوالات پرسشنامه :
3 – 5 – 1 - طیف مورد نظر :
3-6 - روایی (اعتبار)
3 – 7 - اعتماد (پایایی)
3- 8 - روش آماری و تجزیه و تحلیل داده ها
3 – 8 – 1 – نحوه تجزیه و تحلیل اطلاعات پرسشنامه
3 – 8 – 2 - آمار توصیفی
3 – 8 – 3 - آمار استنباطی :
روش انجام تحقیق شامل:
جامعه آماری – روش نمونه گیری – برآورد حجم نوشته نمونه – روش های گرد آوری اطلاعات – روش تجزیه و تحلیل – ابزار های سنجش – روش استخراج و طبقه بندی -
ابتدا فصل دوم ادبیات و مبانی نظری تحقیق نوشته می شود فصل اول و سوم کلیات تحقیق و روش تحقیق را در انتها تحقیق می نویسند.
 تعریف متغیر : متغیر مشخصه یک عنصر پدیده موجود زنده و یا هر چیزی است که قابلیت تغییر داشته و می تواند مقادیر مختلفی را بپذیرد. آنچه اهمیت دارد آنکه باید دقت شود در هر تحقیق ما متغیرهای خاص خواهیم داشت و اینگونه نخواهد بود که همه آنچه در یک مطالعه بعنوان متغیر حضور دارند برای تحقیق نامطلوب است. از سوی دیگر نوع متغیر علیرغم مشابه بودن عنوان از یک مطالعه به مطالعه دیگر ممکن است متفاوت باشد
فصل سوم:روش اجراى تحقیق
فصل 3- روش بررسی : در این فصل موارد زیر را بطور مفصل ارایه نمایید:
 متغیرها(تعریف علمی و مقیاس اندازه گیری)
 نوع مطالعه
 جمعیت مورد مطالعه (تعریف جامعه مورد مطالعه، معیارهای ورود و حذف، روش نمونه گیری ، حجم نمونه و شیوه محاسبه آن)
 روش جمع آوری داده ها (مکان و زمان انجام مطالعه)
 روش اجرای طرح (بر حسب نوع مطالعه به نحوه تقسیم تصادفی، نحوه همسان سازی، نحوة پیگیری ، نحوة مداخله، و... اشاره کنید.)
 روش تجزیه و تحلیل داده ها
 مشکلات و محدودیتها
 ملاحظات اخلاقی
- روش انجام کار (آزمایشات، مدل سازی و روش حل معادلات ....)
در این فصل، روش انجام آزمایشات، مدل سازی، حل معادلات و .... مورد بحث قرار می گیرد و محقق روشهای جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آنها را گزارش می کند. توجه شود که قسمت اعظم گزارش تحقیقی شما در این قسمت قرار می گیرد.
تعیین جمعیت آمارى، حجم نمونه، روش هاى نمونه گیرى- روش تحقیق - نوع و روش تحقیق-ابزار گردآوری جامعه آماری، جامعه نمونه-روش تجزیه وتحلیل داده ها
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
مقدمه 3-1-تعریف مفهومی متغیر وابسته 3-2- متغیرهای مستقل 3-2-1-تعریف مفهومی متغیر مستقل :‌3-2-2-تعریف عملیاتی متغیر وابسته 3-2-3-شاخصها و معرفها -روش تحقیق -3-4-روش و ابراز گردآوری اطلاعات 3-5- محدوده مکانی و زمانی تحقیق 3-6- جامعه و نمونه آماری 3-7-روش ها و تکنیک های آماری 3-8-روایی و اعتبار پرسشنامه
مقیاس اندازه گیری )مقیاس متغیر(
 یکی از ویژگیهای متغیر قابلیت اندازه گیری آن است. چنانچه از وزن به عنوان یک متغیر نام ببریم بهترین راه اندازه گیری آن بر اساس کیلوگرم یا گرم می باشد در مورد قد هم سانتیمتر یا متر از عهده آن برمی آید. اما در مورد رضایت بیماران از نحوه ارائه خدمات یا میزان شنوائی یا ناتوانی و معلولیت از چه ملاکهائی باید استفاده کرد. برای اندازه گیری یک عنصر نیاز به مقیاس اندازه گیری وجود دارد. مقیاس اندازه گیری کمک می کند تا شما امکانی را برای اندازه گیری یک متغیر تعریف نمائید. برای اینکار لازم است با مقیاسهای اندازه گیری متداول و مرسوم آشنا شوید. چهار دسته عمده از متغیرها عبارتند از:
 مقیاس اسمی: این مقیاس شامل یک یا جند گروه با طبقه است که از نظر کیفی با هم متفاوتند اما بین گروهها هیچگونه ارجحیتی وجود ندارد ممکن است برای هر گروه یا طبقه شماره ای در نظر گرفته شود که ارزش ندارد بلکه جنبه" کد" یا شناسائی دارند.
 مقیاس رتبه ای: این مقیاس نسبت به مقیاس اسمی خصوصیت اضافه ای دارد که در بین گروهها از نظر متغیر مورد نظر برتری وجود دارد اما این برتری قابل سنجش و مقایسه با سایر گروهها نیست . گروهها هم یکسان نیستند. گروهها نسبت به هم روی پله های یک نردبان قرار گرفته اند.
 مقیاس فاصله ای: در این مقیاس فاصله بین گروهها با هم مساوی در نظر گرفته شده است. اما صفر در این مقیاس فقدان خاصیت مورد نظر اندازه گیری نیست. اختلاف مساوی بین هرجفت از اعداد نمایانگر اختلاف مشابه در خصوصیت مورد اندازه گیری است
 مقیاس نسبی: در این مقیاس خصوصیت اضافی آن است که صفر دلیلی برای فقدان خاصیت مورد اندازه گیری است و در نتیجه نسبت بین اعداد در این مقیاس همان نسبت مقدار خاصیت مورد اندازه گیری است.
 شما به عنوان محقق برای اندازه گیری متغیر خود ضروری است تا دست به انتخاب مقیاس اندازه گیری بزنید. تعریف مقیاس و نوع رده ها یا گروه هائی که در مقیاس خود در نظر می گیرید بر عهده شماست که بایدمبتنی بر خصوصت علمی قدرت و رجحان مقیاس باشد. نکته مهم آنکه قدرت و برتری مقیاس های فوق بتدریج از مقیاس اسمی به مقیاس نسبی افزایش می یابد و شما باید همیشه از قویترین مقیاس برای سنجش استفاده نمائید.
 یک مقیاس خوب باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
 علمی : بر گرفته ومتناسب با اصول علمی باشد.
 جامع : : بتواند تمام موارد متغیررا شامل شود.
 مناسب : برای اندازه گیری آن متغیر باشد.
 قوی : تلاش شود قویترین مقیاس باشد.
 غیر قابل جمع : رده های مشترک نداشته باشد.
 رده های کافی : موردی را فراموش نکرده باشیم.
 رده های تعریف شده : گروهها و رده های آن تعریف شده باشند.
 عملی : قابلیت انجام داشته باشد.
جامعه مورد مطالعه
جامعه مورد مطالعه ، جمعیتی است که مطالعه بر روی آن انجام می شود . لزوما“ این جامعه انسانها نیستند بلکه می تواند پدیده ها ، اشیا و موجودات زنده باشند.
جامعه مورد مطالعه -نمونه گیری
مناسب ترین جامعه برای بررسی آن است که کل جامعه تحت مطالعه قرار گیرند. به عبارتی سرشماری انجام شود. در این حال جمعیت آماری برابر با جمعیت کل جامعه خواهد بود. اما معمولا محدودیت ها ی زمانی و اعتباری (هزینه ها) ، دقت در گردآوری داده ها و کنترل آن، نیروی انسانی و تجهیزات و امکانات سبب استفاده از نمونه گیری برای سرشماری است. در نمونه گیری اصل بر این قرار داده می شود که چنانچه از مناسبات آماری صحیح استفاده شود امکان تعمیم نتایج و اطلاعات بدست آمده از مطالعه بر روی نمونه به جامعه اصلی وجود دارد. متداول ترین روش های نمونه گیری عبارتند از:
 نمونه گیری احتمالی و غیر احتمالی

نمونه گیری احتمالی
در نمونه گیری احتمالی از قوانین احتمالات برای نمونه گیری استفاده می شود. بدین صورت که به هریک از اعضای جامعه شانس معین برای حضور در نمونه داده می شود. برای انجام نمونه گیری ابتدا از فرمول تعیین حجم نمونه استفاده می گردد و پس از تعیین حجم نمونه و چارچوب نمونه گیری ( فهرست اسامی اعضای جامعه ) با یکی از روش های زیر اقدام به نمونه گیری می شود.
 نمونه گیری ساده تصادفی
 نمونه گیری منظم
 نمونه گیری طبقه ای
 نمونه گیری خوشه ای
 نمونه گیری چند مرحله ای
نمونه گیری غیر احتمالی
در این روش اصولا بحث تعمیم نتایج به جامعه مورد مطالعه مطرح نیست. با توجه به محدودیت در جمع آوری اطلاعات و بویژه در تحقیقات شبه تجربی که نمونه بارز آن کارآزمائی بالینی می باشد جهت افزایش دقت و اعتبار اقدام به نمونه گیری از جمعیت در دسترس می شود. موارد زیر از جمله متداول ترین روش های نمونه گیری غیر احتمالی هستند:
 نمونه گیری آسوده لقمه ای
 نمونه گیری سهمیه ای
 نمونه گیری قضاوتی
پردازش و تفسیر داده ها
پس از آن که داده ها گردآوری شد ، باید آنها را پردازش و تفسیر نمود
کنترل کیفیت داده ها
تفکیک داده ها
پردازش داده ها
کنترل کیفیت داده ها
 داده ها به دقت جمع آوری و ثبت شود
 داده های گردآوری شده را بازبینی کنیم
 خطاهای احتمالی را اصلاح کنیم
 اگر تعدادی از پرسش ها بدون پاسخ مانده است باید تکمیل شود
 اگر پاسخ سئوال ها با یکدیگر همخوانی ندارند میبایست علت روشن شده و پرسشنامه اصلاح گردد
تفکیک داده ها
 تفکیک داده ها کار پردازش را ساده تر می سازد ، مثلاً داده ها از گروه های مختلف جمع آوری شده اند ، کودکان و بزرگسالان ، زنان و مردان ، شهری و روستایی ، کارکنان رسمی و غیر رسمی و
 بهتر است ابتدا پرسشنامه های مربوط به هر گروه یا جمعیت را جدا کنیم
پردازش داده ها
 از دو روش دستی و رایانه ای می توان استفاده کرد
 از روش دستی پردازش برای تعداد کم پرسشنامه میتوان استفاده کرد
 روش چوب خطی رایج ترین روش پردازش دستی است
 چوب خط زدن شامل شمارش تعداد دفعات نتیجه مشاهده شده است که در فرم های گزارش موجود باشداصلی ترین روش ها برای جمع آوری داده ها به شرح زیر است:
استفاده از اطلاعات و مدارک موجود
 در برخی تحقیقات اطلاعاتی که باید بعنوان داده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند از پیش آماده هستند. بدین صورت که محقق بدنبال اطلاعات جدید نیست بلکه می تواند نسبت به جمع آوری اطلاعاتی که از قبل تهیه شده اند و در پرونده های ( درمانگاهی بیمارستانی ثبت احوال، دانشجویی ،دانش آموزی و مراجعین به مراکز مختلف شهرداری ها و... ) موجود است اقدام کند.
 مزایا: به واسطه موجود بودن اطلاعات ارزان است. در وقت صرفه جویی می شود. مهمترین مزیت آن امکان ارزیابی روند
موضوع مورد بررسی در گذشته است که در مطالعات گذشته نگر بسیار حائز اهمیت است.
 معایب: ناقص بودن و دردسترس نبودن اطلاعات از اشکالات عمده این روش است. گاهی ملاحظات اخلاقی مانع از دستیابی به اطلاعات مورد نظر می باشد. قدیمی و کهنه بودن اطلاعات هم ممکن است در برخی موارد مطرح باشد.
روائی و پایائی
ابزاری که برای جمع آوری داده ها مورد استفاده قرار میگیرد درمرحله نخست باید از روایی اعتبار برخوردار باشند و درمرحله دوم باید پایایی اعتماد ) داشته باشند .
 روائی بدین معناست که روش یا ابزار به کار رفته تا چه حدی قادر است خصوصیت مورد نظر را درست اندازه گیری کند .
 مثال: اگر بخواهیم شیوع کم وزنی هنگام تولد را در نوزادان یک زایشگاه بدانیم ، باید همه نوزادان تولد یافته را وزن کنیم . برای این کار می بایست از ترازوی مخصوص توزین نوزاد و آنهم ترازوی استاندارد استفاده شود
پایایی قابلیت تکرار روش یا ابزار اندازه گیری است . اگر روشی از پایایی برخوردار نباشد ، داده های گردآوری شده روایی اعتبار نیز نخواهند داشت .
مثال :در مثال بالا باید دید با چند بار وزن کردن آیا وزن یک کودک را در هر روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات در این قسمت با روش های تجزیه و تحلیل داده ها آشنا می شوید. از آنجا که بیشتر پژئهش هایی که در حال حاضر در دانشگاه ها انجام می شود جنیه کمی دارند بنابراین یادگیری روش های آماری بویژه آمار استنباطی توصیهمی شود. بدیهی است برای این کار لازم است تا همکاران و علاقمندان به یادگیری نحوه استفاده از نرم افزارهای آمرای و بویژه Spss اقدام کنند.
برنامه ریزی اجرا
همانند یک مهندس مشاور که به طراحی یک ساختمان ، پل ، استادیوم ورزشی و..می پردازد و با کشیدن نقشه های ساختمانی و ... طرحی را برای اجرا دراختیار کارفرما قرارمی دهد تا آن را به مرحله اجرا درآورد ، دراین زمینه نیز محقق با نوشتن طرح تحقیق راهنمایی را برای اجرای تحقیق آماده می کند که خود یا دیگری می توانند به اجرای آن بپردازند.
 مطالعه راهنما یعنی تمامی مراحل طرح تحقیق را بر روی یک نمونه کوچک به انجام برسانیم .
برنامه ریزی اجرا
 برنامه یا طرح کار چارچوبی است که اجزاء مختلف یک طرح تحفیقاتی و چگونگی ارتباط آنها با یکدیگر را روشن می سازد.
 عملیاتی که باید اجرا شوند
 زمان اجرای عملیات
 افرادی که مسئول اجرا هستند
 زمانی که صرف خواهند کرد
برنامه ریزی اجرا
 چارچوب GANTT نوعی نمایش گرافیک فعالیتهای برنامه ریزی است که در آن عملیات مختلف به ترتیب تکمیل و طول مدت نشان داده می شود.
اصول چهارگانه اخلاق در پژوهش
 چهار اصل کلیدی برای راهنمایی در تصمیم
‌ گیریهای اخلاقی بشرح زیر می باشد:
 احترام به فرد و اختیار او Autonomy
 سود مندی Beneficence
 عدم ضرر رسانی Non-maleficience
 عدالت Justice
محدودیت های پژوهش
محدودیت های تحقیق آن دسته از عواملی هتسند که در مسیرجمع آوری اطلاعات و کسب نتایج مطلوب مانع ایجاد می کند.
- محدودیت های در اختیار محقق
 - محدودیت های خارج از اختیار تحقیق
محدوده مکانى و زمانى آن:
مشکلات و محدودیت از نظر فضا و زمان تحقیق را بیان نمایید.
تعریف مفاهیم واصطلاحات
 مفهوم و متغیر دو عنصر هستند که در اغلب تحقیقات حضوری تام و تمام دارند. در تحقیق به روش علمی یکی از حساسترین اقدامات تعریف صحیح و مناسب از این دو عنصر می باشد. اهمیت کار در این مرحله به صورتی است که لازم است با توجه به ویژگی های تحقیق به روش علمی دو گونه تعریف بدست می دهیم. تعریف شرحی و تعریف علمی و این دو تعریف را در مورد هر دو عنصر باید ارائه کرد. تفاوت بین مفهوم و متغیر در یک تحقیق شاید بسیار ظریف باشد. منظور از مفهوم آن عنصری از تحقیق است که محقق قصد اندازه گیری آن را ندارد لیکن باید برای سایرین به طور مشخص آنرا تعریف نماید تا دیگران منظور و مقصود محقق را از آن واژه یا مفهوم درک نمایند و متغیر آن عنصری است در تحقیق که محقق دقیقا قصد اندازه گیری آنرا دارد و ضروری است دیگران درک مشخصی از آن بر اساس تعریفی که محقق ارائه می کند داشته باشند.
 از همین جهت است که هم در تعریف مفاهیم و هم در تعریف متغیرها به دو گونه از تعریف روبرو هستیم. تعاریف شرحی عمدتا از لغت نامه ها ، دائره المعارف ها ، کتاب های مرجع و کتب درسی و... اقتباس می شود و تنها عنصر مورد نظر را تعریف نظری یا تئوری می نماید. به عبارت دیگر تعریف یک مفهوم بوسیله مفاهیم دیگر که معمولا از مطالعات و نظریه های موجود نشات می گیرد و با بیانی علمی ارائه می شود.بدیهی است در هنگام تعریف ذکر منبع مورد استفاده ضرورتی اجتناب ناپذیر است. اما در تعاریف عملی که به طور مشخص بر عهده محقق قرار دارد محقق آنچه را که از این عنصر در این تحقیق خاص مد نظر دارد بیان می کند. به بیان دیگر محقق به مشخص ساختن و تعریف نمودن آن متغیر و تعین کردن عملیات و معیارهای تجربی که برای اندازه گیری و سنجش آن لازم است می پردازد
 تعریف متغیر : متغیر مشخصه یک عنصر پدیده موجود زنده و یا هر چیزی است که قابلیت تغییر داشته و می تواند مقادیر مختلفی را بپذیرد. آنچه اهمیت دارد آنکه باید دقت شود در هر تحقیق ما متغیرهای خاص خواهیم داشت و اینگونه نخواهد بود که همه آنچه در یک مطالعه بعنوان متغیر حضور دارند برای تحقیق نامطلوب است. از سوی دیگر نوع متغیر علیرغم مشابه بودن عنوان از یک مطالعه به مطالعه دیگر ممکن است متفاوت باشد
 متغیر را براساس عوامل مختلف به گونه های متفاوتی تقسیم بندی می نماید:
 چنانچه اهداف تحقیق مد نظر قرار گیرند 2 گونه متغیر خواهیم داشت:
 متغیر مستقل: آن متغیری است که محقق تاثیر آن را بر سایر متغیرها مورد سنجش قرار می دهد
 متغیر وابسته: آن متغیری است که متغیر مستقل بر روی آن اثر می کنند.
 متغیر زمینه ای (جمعیت شناسی یا دموگرافیک):در مطالعات بر روی جوامع انسانی برخی متغیرهای وابسته به جمعیت حضور دارند که سنجش آنها به نحوی مورد استفاده ما خواهد بود. این متغیرها خصوصیات جامعه مورد مطالعه را به نحوه مطلوبی توصیف می کنند
 متغیر مداخله گر: آن متغییری است که بر روی رابطه علت معلولی بین دو یا چند متغیر تاثیر می گذارد و باعث قوی یا ضعیف شدن رابطه بین متغیرها از حد واقعی آنها می شود
 اما شکل دیگر بر اساس خصوصیات متغیر تقسیم بندی صورت بگیرد:
 متغیر کمی: و آن متغیری است که با عدد نمایش داده می شود. بدیهی است این متغیر همچون تقسیم بندی معمول در اعداد به دو دسته متغیر گسسته و پیوسته تقسیم خواهد شد که متغیر پیوسته مقادیر کسری را هم می پذیرد ولی گسسته این امکان را ندارد
 متغیر کیفی: این متغیری است که کیفیت صفات با آن معرفی می شود.
 متغیر مرکب: متغیری را که از ترکیب دو یا چند متغیر به وجود می آید می نامند
 در همین جاست که تعریف متغیر آنهم به شکل عملی یا کاربردی ضرورت پیدا می کند. تعریف عملی باید بر اساس ملاکهایی صورت بگیرد که مهمترین آنها عبارتند از:
 قابلیت انجام داشته باشند
 دقیق و مشخص باشند
 قابلیت اندازه گیری داشته باشند
 

nazi75

New member
2016-01-30
33
4
0
cover-1001-advertising-tips.jpg

اهمیت مدیریت روش های تبلیغاتی


دنیای تبلیغات، تغییرات زیادی کرده است. امروزه متقاعد کردن افراد که پیام‌هایتان را باور کنند یا جلب توجه آنان، روزبه‌روز دشوارتر می‌شود.


کسب‌وکارها رقابتی‌تر شده‌اند و سرعت این تغییرات پیچیده و غیرقابل کنترل است، اما یک چیز حتمی است: تبلیغات باید سبب فروش شود و این تنها قانون حتمی در تبلیغات است.

تبلیغات مانند روح بشر است؛ منعطف و بی‌نهایت پیچیده. نمی‌توان آن را به شکل فرضیه‌های دقیق درآورد.

ولی این بدین مفهوم نیست که در تبلیغات، قوانین کلی وجود ندارد. راهکارها و روش‌هایی هستند که ما را به سمت این که در دنیای تبلیغات چه چیزهایی مؤثر است و چه چیزهایی مؤثر نیست، رهنمون می‌سازند.

کتاب 1001 راهکار تبلیغاتی، کتابی درباره‌ی این راهکارها و روش‌هاست؛ راهکارهایی از بهترین تبلیغات جهان.

مباحث این کتاب که شامل 10 فصل است، با دنیای تبلیغات به روز شده‌اند. مباحثی از قبیل:

- برنامه‌ریزی تبلیغات

- نگارش عنوان‌های چشمگیر

- نگارش تبلیغاتی که محصول را به فروش می‌رساند

- مؤثرترین روش‌های صفحه‌آرایی
با پذیرش این اصول، چالشها و تلاشها برای تحول و تکامل در اغلب زمینه ها و از جمله تبلیغات آینده معنا و مفهوم تازه ای پیدا کرده اند. یکی از پرسشها ی مهم تبلیغات آینده ، پیش نیاز ها و عناصر و عوامل لازم برای موفقیت اینگونه تبلیغات است.
در این مقاله ضمن تعریف از "ارتباطات اثربخش" راهکارهایی برای افزایش تاثیرات مثبت و سازنده تبلیغات اسلامی معرفی می‏شود .
● ارتباطات اثربخش
از نظر اصطلاح مدیریتی «ارتباط اثربخش‏» ارتباطی است که در آن بین منظور ارسال کننده پیام و آنچه که گیرنده پیام، دریافت می‏کند تفاوتی وجود نداشته باشد; در حالی که در بسیاری از موارد، در انتقال پیام به مخاطب، میان آنچه مورد نظر فرستنده پیام است‏با آنچه که گیرنده دریافت می‏کند، تفاوت وجود دارد . از طرف دیگر، باید توجه داشت که اگر پیام، به حرکت و واکنش مناسب مخاطب، منجر شود، علامت اثربخش بودن آن پیام خواهد بود .
به نظر می‏رسد عواملی که ذیلا مطرح می‏شود، هم می‏تواند میزان تفاوت ذهنیت فرستنده پیام و گیرنده را کاهش دهد و هم انگیزه‏ای برای عمل مخاطب پیام باشد . و در یک کلام این عوامل می‏تواند تا حدود زیادی، تبلیغات و ارتباطات روحانیون را در جامعه، اثربخش و مؤثر کند:
۱) هماهنگی میان گفتار و عمل
:اگر مبلغین، علاقه داشته باشند که مردم پیامهایی را که از طرف آنها تبیین می‏شود، به طور صحیح و مؤثر دریافت کنند و به آن جامه عمل بپوشانند; باید خود آنها، قبل از دیگران به محتوای کلامشان پایبند باشند . به عنوان مثال; اگر گوینده‏ای مخاطبین خود را به نظم و دقت در کارها سفارش کند، ولی خودش در عمل، انسان منظم و دقیقی نباشد; این دوگانگی در گفتار و عمل موجب می‏شود که افراد، ارزشی برای پیام و گفتار او قائل نشوند; اما پایبندی گوینده به نظم و دقت، آنها را علاقه‏مند به این دو خصلت می‏کند .
اساسا اشتباه برخی از روحانیون در این است که برای گفتن و نوشتن و دستورالعمل، بیش از اندازه ارزش قائل هستند و از آن انتظار دارند، و در نتیجه از گوش افراد، نیز بیش از اندازه انتظار دارند و فکر می‏کنند همین که معارف دین را از طریق سخنرانی یا کتاب، تشریح کردند و مردم آگاهی یافتند، جامعه اصلاح می‏شود; لذا هنگامی که در عمل، انتظار آنها محقق نشد، ناراحت می‏شوند و ناله و فغان می‏کنند و می‏گویند:
گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من آنچه البته به جایی نرسد فریاد است
در حالی که واقعیت این است که سخن اگر از جان برون آید، لاجرم بر دل نشیند، وگرنه از گوش شنونده تجاوز نمی‏کند . علی علیه السلام می‏فرماید: «الکلمة اذا خرجت من القلب وقعت فی القلب واذا خرجت من اللسان لم تتجاوز الاذان; (۱) هنگامی که سخن از قلب خارج شود در قلب وارد می‏شود و هنگامی که [تنها] از زبان خارج شود از گوشها تجاوز نمی‏کند .»
آری اگر کلام، پیام روح انسان باشد و از دل برخیزد، در دل نفوذ می‏کند، ولی اگر پیام روح نباشد و فقط لفظی باشد که بر زبان جاری می‏شود، نمی‏تواند تاثیر عملی در وجود مخاطب ایجاد کند .
بررسی زندگی پیشوایان دین - که پیام الهی را برای مردم بیان می‏کردند - نشان می‏دهد که آنها نه تنها به محتوای پیام و گفتار خود عمل می‏کردند، بلکه در عمل نسبت‏به دیگران پیشقدم بودند، و به همین جهت‏بود که کلام و پیام آنها تا اعماق جان افراد نفوذ می‏کرد و قلب و احساسات بشر را تحت تصرف خویش در می‏آورد .
امیرالمؤمنین علیه السلام در کلام زیبایی، روش و سیره خود را اینچنین بیان می‏فرماید: «ایها الناس انی والله ما احثکم علی طاعة الا واسبقکم الیها ولا انهاکم عن معصیة الا واتناهی قبلکم عنها; ای مردم! به خدا سوگند من شما را به هیچ طاعتی وادار نمی‏کنم مگر اینکه خودم پیش از شما آن را انجام می‏دهم و شما را از معصیتی نهی نمی‏کنم مگر اینکه خودم پیش از شما از آن کناره‏گیری می‏نمایم .» (۲)
۲) خیرخواهی نسبت‏به مردم
یکی از عواملی که می‏تواند اثربخشی کلام گویندگان مذهبی را افزایش دهد، خیرخواهی و دلسوزی نسبت‏به افراد جامعه است; بر مبلغین لازم است در کنار تبلیغ معارف دینی، به مصالح و مشکلات مردم توجه داشته باشند .
برخی از روحانیون در موقع تنظیم سخنرانی خود، تنها نفع و مصلحت‏شخصی را در نظر می‏گیرند و اصلا خود را در فضای ناراحتیها و مشکلات مردم قرار نمی‏دهند و جالب اینکه انتظار دارند مخاطبین آنها موبه‏مو به سخنان آنها عمل کنند; در حالی که انسانی که گرفتار انواع و اقسام ناراحتی است، معمولا هیچ‏گونه تمرکزی برای شنیدن کلام دیگران ندارد، تا چه رسد به اینکه به آنها عمل کند .
اساسا اسلام، روابط بین مربی و مردم را به گونه‏ای می‏پسندد که کسی که نقش هدایت جامعه را به عهده می‏گیرد، براساس خیرخواهی و دلسوزی با افراد رفتار کند، و مردم، نیز براساس عشق و محبت، گوش جان به مربی خود بسپرند و در جاهایی که لازم است از او پیروی کنند . اگر روحانیون انتظار چنین عشق و محبتی را از مخاطبین خود دارند، باید هر چه بیشتر خیرخواه آنها باشند; زیرا همین خیرخواهی است که بذر محبت را در دل افراد می‏پاشد . حضرت علی علیه السلام این واقعیت را در یک جمله کوتاه اینگونه مطرح می‏فرماید:
«النصیحة تثمر الود; خیرخواهی محبت را به ارمغان می‏آورد .» (۳)
روحانی نمی‏تواند نسبت‏به مشکلات روحی و معنوی، و نیز گرفتاریهای مادی زندگی مردم بی‏تفاوت باشد . او بسان پدر در خانواده است; در نتیجه همان‏گونه که پدر نسبت‏به سرنوشت فرزندانش و روحیه و عواطف و ناراحتیهای آنها حساس است و تمامی هم خود را صرف رفع گرفتاریها و تامین نیازهای روحی و عاطفی آنان می‏کند; روحانی نیز باید در قبال مردم، احساس مسئولیت پدرانه داشته باشد و آنها را همچون فرزندان خود، مورد توجه قرار دهد و به امور آنها رسیدگی کند .
مسئله خیرخواهی مبلغین و رسیدگی به مشکلات افراد، بدین معنا نیست که روحانی صبر کند تا مشکلات بزرگی برای آنها پیش آید و آنگاه در جهت رفع آنها به یاری افراد بشتابد; بلکه توجه نمودن و رسیدگی کردن به مشکلات جزئی مردم، نیز این احساس را در آنها به وجود می‏آورد که روحانی به آنان علاقه‏مند است و توجه خاصی به تک‏تک افراد دارد، حتی گاهی یک دلجویی و احوالپرسی ساده می‏تواند تاثیر شگرفی در روحیه مردم بگذارد و آنها را جذب مسجد و جلسات مذهبی کند .
مردم باید احساس کنند که روحانی در غم و شادی آنها شریک است، مثلا هنگامی که جوان نجیبی برای تشکیل زندگی دچار نارسایی اقتصادی است، واقعا ببیند روحانی محل برای حل مشکل او به تکاپو می‏افتد، یا مثلا فرد دیگری که جویای شغل است، احساس کند که روحانی به فکر حل مشکل اوست . حقیقتا می‏توان ادعا کرد که یک روحانی دلسوز با مدیریتی قوی می‏تواند با صرف وقت نه چندان زیاد، توسط افراد خیر محل، قسمت قابل توجهی از این مشکلات اقتصادی، اخلاقی، خانوادگی و فرهنگی را برطرف کند، و از این رهگذر گذشته از اینکه به وظیفه اسلامی خود عمل کرده است، افراد جامعه را نسبت‏به روحانیت و دین خوشبین سازد .
۳) موقعیت‏سنجی
مبلغان باید به این نکته توجه داشته باشند که در همه موقعیتها نمی‏توان با یک سبک و اسلوب سخن گفت; بلکه مدیریت تبلیغ اقتضا می‏کند که انسان گاهی پیام خود را به صورت شفاهی مطرح کند، در بعضی از شرایط، پیام کتبی مؤثر و اثربخش است، در برخی از موارد کلام باید حالت هیجانی و خطابی داشته باشد و گاهی برعکس، پیام به صورت موعظه و نصیحت می‏تواند تاثیرگذار باشد; حتی گاهی لازم است که پیام، آمیخته باملامت و توبیخ باشد .
«سرعت، حجم، طنین صدا و مکثهای سخنران، می‏تواند به درک نکات اصلی پیام کمک کند . با تاکید بر کلمات، مکث کردن قبل از بیان یک نکته، یا بالا بردن صدا به هنگام بیان یک مطلب، سخنران بر اهمیت آن نکته یا مطلب تاکید می‏کند .» (۴)
یک بررسی اجمالی نسبت‏به سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام در نهج‏البلاغه - که حاوی پیامهای مختلف اخلاقی، عرفانی، اجتماعی، سیاسی و ... است - نشان می‏دهد که ایشان با توجه به موقعیت‏شناسی، کلام خود را ایراد می‏کردند . آری آنجا که میدان، میدان موعظه و نصیحت است، آنگونه سخن می‏گوید که آنان که به سخن او گوش می‏کردند، سخت تحت تاثیر قرار می‏گرفتند، مواعظ وی دلها را می‏لرزاند و اشکها را جاری می‏ساخت . آنجا که عرصه، عرصه جهاد و مبارزه است، آنگونه سخن می‏راند که عشق به شهادت و مبارزه در راه خدا را در دل پیروان خود زنده می‏کرد، و همین‏طور در هر موقعیتی هماهنگ با آن ایراد سخن می‏کرد .
وارد شدن در این بحث‏به صورت همه جانبه و کامل، در حوصله این نوشتار نیست; ولی از باب نمونه - ضمن تبیین تفاوت موعظه با خطابه - برخی از سخنان موعظه‏ای و خطابی حضرت، با توجه به موقعیتهای متفاوتشان مطرح می‏شود:
خطابه برای تهییج و بی‏تاب کردن احساسات است و موعظه برای رام ساختن و تحت تسلط در آوردن آن . خطابه آنجا به کار می‏آید که احساسات، خمود و راکد است و موعظه آنجا ضرورت پیدا می‏کند که شهوات و احساسات، خودسرانه عمل می‏کنند . خطابه، احساسات غیرت، سلحشوری، عزت‏طلبی، مردانگی، کرامت، نیکوکاری و خدمت را به جوش می‏آورد و به دنبال آن، حرکت و جنبش را ایجاد می‏کند; ولی موعظه جوششها و هیجانهای بی‏جا را خاموش می‏نماید .
خطابه و موعظه، هر دو ضروری و لازم است . در نهج‏البلاغه از هر دو استفاده شده است . خطابه‏های مهیج امیرالمؤمنین علیه السلام در موقعی ایراد شده است که احساسات باید برافروخته شود و طوفانی به وجود آید و بنیادی ظالمانه برکنده شود، آنچنان که در جنگ صفین، در آغاز برخورد با معاویه، خطابه‏ای مهیج و آتشین ایراد کرد .


واقعیت این است که با توجه به جهانی شدن بازارها، تجارت الکترونیک آزادسازی مبادلات بین المللی ، توسعه فراگیر اطلاعات و ارتباطات ، اقتصاد بدون مرز ودموکراسی بازرگانی و دادوستد بین المللی از طریق اینترنت و سرانجام رقابتی شدن فعالیت ها و کسب و کارها دیگر نمیتوان انتظار داشت که با افکار ، رفتار و ابزارهای گذشته به آینده ای مطلوب در زمینه ها و حوزه های گوناگون و از جمله مدیریت بازاریابی و تبلیغات نوین دست یافت.



  • اگر چه تعاریف زیادی برای تبلیغ ارائه شده است، اما به نظر نگارنده (( تبلیغ، ارتباط و ابلاغی است چند منظوره و جهت دار برای تغییر )) که هر واژه آن دارای معنا و مفهومی خاص است و به شرح زیر می باشند:
  • تبلیغ نوعی ارتباط است بنابراین یکی از مهمترین ویژگی های هر نوع تبلیغ ، ایجاد، تقویت و حفظ ارتباط با انسانها و مخاطبین گوناگون است و به همین دلیل آشنائی با ابزارها و روشهای جدید شناخت مخاطبین و چگونگی ارتباط با آنها اولین ویژگی و مهارت هر نوع فعالیت تبلیغاتی آینده است. آگاهی از چگونگی ارتباط های الکترونیکی و یا ارتباط مستقیم حضوری و غیر حضوری با مخاطبین جدید یکی از نکات مهم در تبلیغات آینده است.
  • تبلیغ نوعی ابلاغ است که به شکلهای مختلف ارائه میشود و لازم است تا ابعاد گوناگون آن مورد توجه قرار گیرد. ماهیت و چگونگی ابلاغ کردن یک موضوع یا پیام نقش مهمی در اثر بخشی و ثمر بخشی تبلیغ دارد. سبک و ساختار تبلیغات آینده و چگونگی ابلاغ پیامها با توجه به فعالیت ها تغییر خواهند کرد و آشنائی با سبکهای نوین تاثیر ابلاغ ها را بیشتر می کند. ابلاغ متفاوت و متمایز که نشانه هائی از تازگی داشته باشد بطور قطع توجه گروه های زیادی را به خود جلب خواهد کرد.
  • تبلیغ چند منظوره است و اهداف گوناگونی را دنبال میکند مانند آگاه کردن ، آموزش ، ترغیب ، تشویق ، تحریک ، دعوت ، یادآوری ، بازآوری و تحکیم و متقاعد ساختن که در ادبیات بازاریابی و تبلیغات آنها را تبلیغات آگاه کننده ، دعوت کننده، تحکیم کننده ، یاد آوری کننده تطبیقی و مقایسه ای می نامند و هر یک شیوه ها و سبکها و ابزارهای خاص خود را می طلبد. هر اندازه قلمرو فعالیت گسترش می یابد و رقابت بیشتر میشود اهداف نیز متنوع تر و دستیابی به آنها دشوارتر میگردد.
  • تبلیغ جهت دار است و بنابراین نیازمند مسیر و مقصدی معین میباشد تا بتواند در همان جهت دنبال شود. چگونگی رسیدن به مقصد و جهت گیری در تبلیغات بیانگر استراتژی تبلیغات میباشد. استراتژی تبلیغات آینده باید (( آینده تبلیغات را تعریف ، ترسیم و تدوین نماید تا تبلیغات هدفمند ، جهت دار بوده و منابع و عوامل تبلیغ بدرستی تخصیص یابند.
  • تبلیغ برای تغییر است. هدف نهائی هر تبلیغ ایجاد تغییر در بسیاری از زمینه هاو عوامل مانند تغییر در نگرش ، بینش ، دانش و رفتار مخاطبین و تغییر جایگاه ها و پایگاه ها می باشد.

  • سعی کنید از استفاده کنید که پیام تبلیغاتی شما را در گستردگی زیادی نمایش دهند. نمایش بیشتر بنر شما، بازدید بیشتر از کسب و کار شما خواهد بود.
  • از شبکه هایی که گزارش های روشن و شفاف میدهند استفاده کنید. شما اطلاعات و گزارش های جامع روزانه ای را در شبکه تبلیغات شامل تعداد نمایش بنر، تعداد کلیک ها ، انواع کلیکها، نام وب سایت های مرجع، نسبت نمایش به کلیک، و ده ها آمار دیگر که شمارا در مدیریت کمپ تبلیغاتی تان کمک میکند، دریافت میکنید.
  • ابزار تبلیغاتی که از آن استفاده میکنید بشناسید. تبلیغات متنی با تبلیغات تصویری تاثیرات متفاوتی دارند. پیام تبلیغاتی شما باید خلاقانه بر اساس نوع ابزار طراحی گردد.
  • با انواع هزینه های تبلیغاتی آشنا باشید. آیا شما به خاطر نمایش هزینه میدهید یا به ازای هر کلیک؟ حتما برای کمپ خود بودجه حداکثر روزانه تعریف کنید تا هزینه های کمپ خود را کنترل کنید
  • تجربه بزرگترین مزیتی است که شما در هر کمپین بدست می آورید. شاید حتی ارزش آن از مشتریان بدست آمده هم بیشتر باشد. شروع کمپین را با هزینه کم انجام دهید. پیام های تبلیغاتی و بودجه روزانه خود را تغییر دهید تا بهترین آنها را پیدا کنید. سپس بودجه کمپ را به میزان دلخواه افزایش دهید.
آیا استفاده از هر 3 راهکار ضروری است؟ جواب این سوال منفی است. شما می توانید از یک یا دو راهکار در جهت هدف خود استفاده کنید. در واقع، ممکن است یکی از این روشها در مورد بخصوص شما و نتیجه ای که می خواهید بگیرید، به کار نیاید. ویژگی این 3 مورد این است که در عین سادگی حداکثر تأثیر را دارند. به ساختار این مقاله نگاه کنید. فرض کنید که این مقاله مقدمه ای برای شروع یک سخنرانی در مورد فروش در یک شرکت بزرگ صنعتی بود. من از مسائل مربوط به آن صنعت خاص سخن نگفتم، بلکه صحبت خود را از این سوال شروع کردم که آیا شما از این 3 راهکار برای فروش استفاده می کنید؟ و به این ترتیب توجه شما را به خود جلب کردم. شما نیز در صحبت کردن با افراد مختلف می توانید از همین روش استفاده کنید. ضمناً این کارها نه فقط برای پیامهای شفاهی بلکه در هر خبرنامه، تبلیغات، وب سایت و هر مکانی که شانس جذب مشتریان جدید وجود دارد، قابل استفاده هستند



Advertising-Solutions.png